కయ్యానికి కాలు దువ్వడం కన్నెర్ర చేస్తే పలాయనం … ఇదేపాక్ చరిత

భారత్ పాకిస్తాన్ మధ్య అనేకసార్లు యుద్ధాలు జరిగాయి. ఎందుకు పాకిస్తాన్ కవ్వింపులకుపాల్పడి భారత్ పై కాలుదువ్వుతుందో తెలియదు. బలం లేకపోయినా భారత్ తో నెగ్గలేమనేది తెల్సిఉండి కయ్యానికి సిద్దపడి ఆఖరికి పలాయనం చిత్తగిస్తుంది.
గతంలో భారత్,పాకిస్తాన్ మధ్యజరిగిన అనేక యుద్ధాలు ఇందులో కొన్ని ప్రకటితం అట్లాగే అప్రకటితం ఉన్నాయి.ఇరుదేశాల సరిహద్దుల్లో ఎప్పటికీ ఉద్రిక్తతలే. భారత్ లోకి చొరబడేందుకు 24గంటలూ పాక్ఆర్మీ ఆదిపెంచిపోషిస్తున్న ఉగ్రోన్మాదులు కాచుకుని ఉంటారు.

ఇరుదేశాల మద్య ఉద్రిక్తతలు

తగ్గించే మాట అటుంచి అగ్రదేశాలు అగ్నికి ఆజ్యం పోసినట్లు రెండు దేశాల మధ్య ఎడబాటును మరింతగా పెంచాయి. పాకిస్తాన్ ఉగ్రమూకలకు ఆశ్రయం ఇచ్చివారిని ముుందు పెట్టి వ్యవహారంనడిపిస్తున్నప్పటి నుండి పరిస్థితులు మారాయి. పాక్నిజస్వరూపం తెల్సి ఏ దేశమూ సహకరించడం కాదుకదాసాను భూతికూడ చూపేందుకు ఇష్టపడటం లేదు.
ప్రస్తుతం జరుగుతున్న అప్రస్తుత యుద్ధంలో కూడ పాక్ ఏకాకిగా మిగిలింది.

విభజన నాటినుండి అదేతంతు….

1947లో బ్రిటిష్ ఇండియా విభజన తర్వాత భారత్ మరియు పాకిస్థాన్ మధ్య దశాబ్దాలుగా ఉద్రిక్తతలు, సైనిక సంఘర్షణలు కొనసాగుతున్నాయి. నాలుగు ప్రధాన యుద్ధాలు, అనేక సరిహద్దు ఘర్షణలతో ఈ రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు ఎల్లప్పుడూ సజీవంగానే ఉన్నాయి.

నాలుగు ప్రధాన యుద్ధాలలో

మొదటి కాశ్మీర్ యుద్ధం (1947-1948)

: బ్రిటిష్ ఇండియా విభజన తర్వాత, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం భారత్ లేదా పాకిస్థాన్‌లో చేరాలనే ఆలోచనలో ఉన్న సమయంలో జరిగింది.. రాజా హరి సింగ్ స్వాతంత్ర్యం కోరుకున్నప్పటికీ, పాకిస్థాన్ మద్దతుగల గిరిజన దళాలు కాశ్మీర్‌పై దాడి చేశాయి. దీనికి ప్రతిగా, హరి సింగ్ భారత్‌లో చేరడానికి సంతకం చేసి, సైనిక సహాయం కోరారు.
ప్రాణనష్టం: సుమారు 6,000-15,000 మంది సైనికులు, పౌరులు మరణించారు. విభజన సమయంలో సామూహిక హింస కారణంగా 2,00,000 నుంచి 20,00,000 మంది మరణించినట్లు ఓ అంచనా ఉంది.

ఫలితం: యుఎన్ మధ్యవర్తిత్వంతో 1949లో ఆయుధ విరమణ జరిగింది. అప్పుడే కాశ్మీర్ లైన్ ఆఫ్ కంట్రోల్ (LoC) ఏర్పడింది, భారత్ రెండు-మూడవ వంతులు, పాకిస్థాన్ మిగిలిన భాగాన్ని నియంత్రిస్తున్నాయి.

రెండవ ఇండో-పాక్ యుద్ధం (1965)
: పాకిస్థాన్ యొక్క ఆపరేషన్ గిబ్రాల్టర్ ద్వారా కాశ్మీర్‌లో తిరుగుబాటును రెచ్చగొట్టే ప్రయత్నం ఈ యుద్ధానికి దారితీసింది. పాకిస్థాన్ సైనికులు కాశ్మీర్‌లోకి చొరబడగా, భారత్ పశ్చిమ పాకిస్థాన్‌పై పూర్తి-స్థాయి దాడిని ప్రారంభించింది.

ప్రాణనష్టం: రెండు వైపులా సుమారు 6,000-7,000 మంది సైనికులు మరణించారు, వేలాది మంది పౌరులు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. యుఎన్ మధ్యవర్తిత్వంతో 1966లో తాష్కెంట్ ఒప్పందం ద్వారా ఆయుధ విరమణ జరిగింది. రెండు దేశాలు ఒకరి భూభాగాన్ని ఒకరు కొంత ఆక్రమించుకున్నప్పటికీ, కాశ్మీర్ సమస్య పరిష్కారం కాలేదు.

1971 యుద్ధం (బంగ్లాదేశ్ విమోచన యుద్ధం)
: ఈ యుద్ధం కాశ్మీర్‌కు సంబంధించినది కాదు. ఆనాడు తూర్పు పాకిస్థాన్ (ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్)లో రాజకీయ, జాతి ఉద్రిక్తతలు, పాకిస్థాన్ సైన్యం యొక్క దమనకాండ బంగ్లాదేశ్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి దారితీసింది. భారత్ ముక్తి బహినీ గెరిల్లాలకు మద్దతు ఇచ్చింది, దీనికి ప్రతిగా పాకిస్థాన్ భారత్‌పై గగన దాడులు చేసింది.

ప్రాణనష్టం: 3,00,000 నుంచి 30,00,000 మంది అప్పట్లో అంచనా వేసారు. ప్రధానంగా తూర్పు పాకిస్థాన్‌లోని పౌరులు, మరణించారు. సైనిక మరణాలు సుమారు 15,000 (రెండు వైపులా). 90,000 కి పైగా పాకిస్థాన్ సైనికులు శరణాగతి చేశారు.
ఫలితం: భారత్ ఘన విజయం సాధించింది, బంగ్లాదేశ్ స్వతంత్ర దేశంగా ఏర్పడింది.

1972లో సిమ్లా ఒప్పందం ద్వారా LoC ఏర్పడింది.

కార్గిల్ యుద్ధం (1999)

కారణం: పాకిస్థాన్ సైనికులు, ఉగ్రవాదులు కాశ్మీర్‌లోని కార్గిల్ జిల్లాలో LoC దాటి భారత భూభాగంలోకి చొరబడి వ్యూహాత్మక స్థానాలను ఆక్రమించారు. భారత్ ఆపరేషన్ విజయ్ ద్వారా వీటిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది.
ప్రాణనష్టం: భారత్ వైపు సుమారు 527 మంది సైనికులు, పాకిస్థాన్ వైపు 4,000 మంది సైనికులు మరణించినట్లు అంచనా.

భారత్ విజయం సాధించింది, అంతర్జాతీయ ఒత్తిడితో పాకిస్థాన్ ఉపసంహరించుకుంది.

ఇతర సంఘర్షణలు

రాన్ ఆఫ్ కచ్ ఘర్షణ (1965): గుజరాత్‌లోని వివాదాస్పద ప్రాంతంలో జరిగిన స్వల్ప సంఘర్షణ, పెద్దగా ప్రాణనష్టం లేకుండా ముగిసింది.

సియాచిన్ సంఘర్షణ (1984-2003): సియాచిన్ హిమానీనదంపై నియంత్రణ కోసం జరిగిన ఘర్షణ, వేలాది మంది సైనికులు ప్రధానంగా వాతావరణ ప్రతికూల పరిస్థితుల వల్ల మరణించారు.

సరిహద్దు ఘర్షణలు (2016, 2019, 2025): ఉరి (2016), పుల్వామా (2019), పహల్గామ్ (2025) దాడుల తర్వాత రెండు దేశాలు సరిహద్దులో కాల్పులు, గగన దాడులు చేసుకున్నాయి.
ఈ ఘర్షణలలో డజన్ల కొద్దీ సైనిక, పౌర మరణాలు సంభవించాయి.

కాశ్మీర్ వివాదం: మొదటి, రెండవ, కార్గిల్ యుద్ధాలు కాశ్మీర్ యొక్క రాజకీయ హోదాపై వివాదం కారణంగా జరిగాయి.

సరిహద్దు ఉగ్రవాదం: పాకిస్థాన్ మద్దతు ఇస్తున్న ఉగ్రవాద సమూహాలు కాశ్మీర్‌లో దాడులు చేయడం ఉద్రిక్తతలకు కారణమైంది. 2019 పుల్వామా దాడి (40 CRPF మరణాలు).

రాజకీయ, జాతి ఉద్రిక్తతలు: 1971 యుద్ధం తూర్పు పాకిస్థాన్‌లో బెంగాలీ జాతీయవాదం, పాకిస్థాన్ దమనకాండ వల్ల సంభవించింది.

2025 ఏప్రిల్ 22న కాశ్మీర్‌లోని పహల్గామ్‌లో 26 మంది పర్యాటకులు మరణించిన ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్-పాకిస్థాన్ సంబంధాలు మరింత దిగజారాయి. సోషల్ మీడియా స్పందన

ఎక్స్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లో, ఈ యుద్ధాల చరిత్రపై చర్చలు జోరుగా సాగుతున్నాయి. “1971 యుద్ధం భారత్ బలాన్ని శక్తిని ప్రపంచానికి చాటింది. బంగ్లాదేశ్ స్వాతంత్ర్యం మన విజయం!” అని పేర్కొన్నారు. మరొకరు, “కాశ్మీర్ సమస్య పరిష్కారం కోసం శాంతియుత చర్చలు అవసరం” అని వ్యాఖ్యానించారు

కశ్మీర్ తోనే ….

భారత్-పాకిస్థాన్ యుద్ధాలు ప్రధానంగా కాశ్మీర్ వివాదం, సరిహద్దు ఉగ్రవాదం, రాజకీయ ఉద్రిక్తతల చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఈ సంఘర్షణలతో లక్షలాది మంది ప్రాణాలు ముడిపడి ఉన్నాయి. దక్షిణాసియాలో శాంతికివిఘాతంగా మారాయి. పాకిస్తాన్ ఉగ్రమూకలను పోషిస్తు చివరికి వారి కనుసన్నల్లో పాలన సాగిస్తూ అనేకవిధాలుగా చితికి పోతూ ఆదేశ పౌరజీవనాన్ని నానాటికి దుర్భలం చేస్తున్నది.