జ్ఞానేష్ కుమార్‌ పై నిరసనలు.. భారత్ ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రపంచ మీడియా దృష్టి
న్యూఢిల్లీ: భారత ఎన్నికల సంఘం, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేష్ కుమార్‌ పై కొనసాగుతున్న నిరసనలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ మీడియా దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సవరణ (SIR) ప్రక్రియపై రాజకీయ పార్టీలు, పౌర సంఘాలు, విద్యార్థి సంఘాలు చేస్తున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో.. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశమైన భారత్ ఎన్నికల వ్యవస్థపై గతంలో ఉన్న నమ్మకం, విశ్వసనీయతపై చర్చ మొదలైందని టెలిగ్రాఫ్ ఇండియా తన అక్టోబర్ 6 కథనంలో పేర్కొంది.
SIR ప్రక్రియలో పెద్ద సంఖ్యలో ఓటర్ల పేర్లు తొలగించడంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అర్హులైన ఓటర్లు తమ పేర్లను కొనసాగించుకునేందుకు వివిధ పత్రాలు సమర్పించాల్సి వస్తోందని ప్రతిపక్షాలు, నిరసనకారులు ఆరోపిస్తున్నారు. అయితే ఎన్నికల సంఘం మాత్రం ఓటర్ల జాబితాను శుద్ధి చేయడం, అర్హత లేని లేదా డూప్లికేట్ పేర్లను తొలగించడం కోసమే ఈ ప్రక్రియ చేపట్టినట్లు చెబుతోంది.
అంతర్జాతీయ మీడియా ఏం చెబుతోంది?
న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన కథనంలో SIR కారణంగా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ఓటు హక్కును కొనసాగించేందుకు అవసరమైన పత్రాలను సమర్పించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని పేర్కొంది. ముఖ్యంగా రోజువారీ కూలీపై ఆధారపడే పేద ప్రజలకు ఈ ప్రక్రియ ఇబ్బందులు కలిగిస్తోందని విశ్లేషించింది. ఓటర్ల జాబితా నుంచి భారీ సంఖ్యలో పేర్లు తొలగించడం ఎన్నికల ప్రక్రియపై అనుమానాలకు దారితీస్తోందని విశ్లేషకులు, ప్రతిపక్ష నాయకులు చెబుతున్న అభిప్రాయాలను ఆ పత్రిక ప్రస్తావించింది.
ది ఎకనామిస్ట్ కూడా ఎన్నికల సంఘం గతంలో రాజకీయ పార్టీల అక్రమాలకు ఒక నియంత్రణ వ్యవస్థగా వ్యవహరించిందనే అభిప్రాయాలను ప్రస్తావించింది. ప్రస్తుత SIR ప్రక్రియతో ఎన్నికల సంఘం ప్రతిష్ఠపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయని మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ ఎస్‌.వై. ఖురేషీ చేసిన వ్యాఖ్యలను కూడా ప్రస్తావించింది. పశ్చిమ బెంగాల్‌ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఓటర్ల జాబితాలో జరిగిన మార్పులు ఎన్నికల ఫలితాలపై ప్రభావం చూపగలవా అన్న చర్చ కూడా కొనసాగుతోందని తెలిపింది.
గయానేశ్ కుమార్‌పైనే ప్రత్యేక దృష్టి
బీబీసీ తన విశ్లేషణలో గయానేశ్ కుమార్‌ పాత్రను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించింది. మూడు దశాబ్దాలకు పైగా ప్రభుత్వ సేవలో పనిచేసిన ఆయనకు క్లిష్టమైన ప్రభుత్వ బాధ్యతలను నిర్వహించిన అనుభవం ఉందని పేర్కొంది. అయితే ప్రస్తుతం ఆయన నాయకత్వంలోని ఎన్నికల సంఘం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలను సమర్థించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని బీబీసీ విశ్లేషించింది.
ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాలు, ఓటర్ల డేటా, ఓటర్ల నమోదు విధానంపై కమిషన్‌లోని ఇతర సభ్యుల నుంచి కూడా ప్రశ్నలు వచ్చినట్లు గతంలో వచ్చిన నివేదికలను బీబీసీ ప్రస్తావించింది. దీంతో ఎన్నికల సంఘం విశ్వసనీయతపై జరుగుతున్న చర్చ మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
నిరసనలపై కూడా అంతర్జాతీయ దృష్టి
లండన్‌కు చెందిన ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్ భారత్‌లో జరుగుతున్న నిరసనలను కూడా ప్రస్తావించింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పోలీసులు టియర్‌ గ్యాస్‌, వాటర్‌ కేనన్లు, అదుపులోకి తీసుకోవడం వంటి చర్యలు చేపట్టినట్లు తెలిపింది. గయానేశ్ కుమార్‌ రాజీనామా, SIR ప్రక్రియ నిలిపివేత కోరుతూ జరుగుతున్న ఆందోళనలు కీలక రాష్ట్రాల ఎన్నికలకు ముందు మరింత ఉధృతమవుతున్నాయని పేర్కొంది.
ఇదే సమయంలో ఢిల్లీ సహా పలు ప్రాంతాల్లో ప్రతిపక్ష ఎంపీలు గయానేశ్ కుమార్‌ రాజీనామా కోరుతూ నిరసనలు చేపట్టారు. ఎన్నికల సంఘం కార్యాలయం వైపు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన వారిని పోలీసులు అడ్డుకున్నారు.
భారత్ ఎన్నికల వ్యవస్థపై చర్చ
SIR వివాదం నేపథ్యంలో భారత్‌లో మాత్రమే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ ఎన్నికల ప్రక్రియపై చర్చ జరుగుతోంది. ఒకవైపు ఎన్నికల సంఘం ఓటర్ల జాబితా శుద్ధి, అర్హత లేని పేర్ల తొలగింపే లక్ష్యమని చెబుతుండగా.. మరోవైపు ప్రతిపక్షాలు, పౌర సంఘాలు మాత్రం అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు తొలగించబడుతున్నాయని ఆరోపిస్తున్నాయి. ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి రాజకీయంగా భిన్నమైన వాదనలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో భారత్ ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజల్లో ఉన్న విశ్వాసం, ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, ఓటర్ల జాబితా సవరణ విధానం వంటి అంశాలు ఇప్పుడు దేశీయ రాజకీయ చర్చను దాటి అంతర్జాతీయ పరిశీలనకు వచ్చాయి. రాబోయే రోజుల్లో SIRపై న్యాయపరమైన, రాజకీయ పరిణామాలు ఈ చర్చను మరింత ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.